Mae gwaith ieuenctid yn broffesiwn gwerth chweil. Gall gweithwyr ieuenctid newid cwrs bywyd person ifanc – gan eu helpu i ennill sgiliau bywyd hanfodol, goresgyn rhwystrau a datgloi eu potensial.
Ein cwricwlwm
×
![Delwedd Foddol]()
Teitl Moddol
Testun disgrifiad moddol...
❮
❯
Hunaniaeth a Pherthyn
Mae cael ymdeimlad o hunaniaeth a pherthyn yn bwysig i bobl ifanc deimlo eu bod yn cael eu parchu a'u gwerthfawrogi.
Mae dealltwriaeth o'u nodweddion, eu credoau, eu gwerthoedd a'u treftadaeth ddiwylliannol yn sail i sut mae pobl ifanc yn gweld eu hunaniaeth eu hunain. Mae perthyn yn ymwneud â chael perthynas ddiogel â grŵp penodol o bobl, neu gysylltiad â nhw.
Mae gwaith ieuenctid yn cynnig cyfleoedd i archwilio a dathlu cefndiroedd, diwylliannau, credoau ac ieithoedd pobl ifanc i'w helpu i ddatblygu balchder yn pwy ydyn nhw, yn ogystal â gallu ymdopi â heriau ac anawsterau.
Yn ystod y blynyddoedd yn eu harddegau, gall rhai pobl ifanc gael eu hunain mewn anghydfod â'u teulu, eu crefydd neu eu diwylliant, wrth iddynt ddechrau mynegi eu hunaniaeth eu hunain. Gall gweithwyr ieuenctid eu cefnogi wrth iddynt symud trwy'r archwiliad hwn a'u cyfeirio at gymorth pellach os oes ei angen arnynt ac os ydynt ei eisiau.
Mae gwaith ieuenctid yn helpu pobl ifanc i archwilio a deall eu hunaniaeth a'u hymdeimlad o berthyn drwy:
- Rhoi cyfle i rannu eu profiad, boed hynny ymhlith grŵp o bobl ifanc â nodwedd warchodedig benodol neu brofiad bywyd cyffredin.
- Hwyluso pobl ifanc i ystyried eu hunaniaeth eu hunain a sut mae eraill yn eu gweld.
- Helpu pobl ifanc i ddarganfod eu gwerthoedd personol, eu hegwyddorion a'u dewisiadau.
- Galluogi pobl ifanc i fynegi eu hawliau a dangos dealltwriaeth a pharch at hunaniaeth, hawliau a safbwyntiau eraill.
- Darparu lle diogel i bobl ifanc archwilio effaith stigma a herio gwahaniaethu.
Iechyd a lles
Gall y newid o fod yn blentyn i fod yn oedolyn fod yn gyfnod heriol i rai pobl ifanc, gyda’r hormonau sy’n newid, pwysau addysgol a’r gofynion cynyddol sy’n dod o fywyd fel oedolyn yn effeithio ar eu hiechyd corfforol a meddyliol.
Mae gofalu am eu hiechyd corfforol, meddyliol ac emosiynol yn hanfodol ar hyn o bryd, ac mae'n hanfodol deall y rôl y mae cyd-destun ehangach bywydau pobl ifanc yn ei chwarae yn hyn.
Mae dosbarth, rhyw, hil, rhywioldeb, diwylliant, crefydd, niwroamrywiaeth ac anabledd i gyd yn cael effaith ar hapusrwydd a theimladau o hunanwerth person ifanc.
Gall person ifanc fod yn berffaith 'iach' ar yr olwg gyntaf, ond os na allant ddod o hyd i gyflogaeth ystyrlon, neu os oes ganddynt fynediad cyfyngedig at weithgareddau hamdden er enghraifft, bydd eu siawns o aros yn iach yn anoddach.
Gall gweithwyr ieuenctid chwarae rhan bwysig wrth sicrhau bod gan bobl ifanc ddylanwad ar benderfyniadau sy'n effeithio ar eu hiechyd a'u lles, gan gefnogi a hwyluso trafodaethau sy'n grymuso pobl ifanc i siarad am y materion sy'n effeithio arnynt.
Mae gwaith ieuenctid hefyd yn helpu pobl ifanc i archwilio a deall materion sy'n berthnasol i'w hiechyd a'u lles drwy:
- Hyrwyddo iechyd corfforol, cymdeithasol, emosiynol a meddyliol cadarnhaol pobl ifanc.
- Helpu pobl ifanc i wneud dewisiadau gwybodus am sut maen nhw'n byw, mynd i'r afael â risg a chymryd cyfrifoldeb am eu dewisiadau ffordd o fyw eu hunain.
- Hwyluso gweithgareddau sy'n hyrwyddo iechyd da, fel ymarfer corff a hamdden addysgol, gan gynnwys gweithgareddau awyr agored a chwarae
- Gwneud cymorth a gwasanaethau priodol yn hygyrch pan fo angen.
- Darparu gwybodaeth ac arweiniad perthnasol a chyfredol.
Arweinyddiaeth, ymgysylltiad dinesig a chyfranogiad
Mae rhoi cyfle i bobl ifanc helpu i lunio eu byd yn hanfodol.
Mae Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn yn nodi bod gan bobl ifanc hawl i ‘fynegi eu barn, eu teimladau a’u dymuniadau ym mhob mater sy’n effeithio arnynt, ac i gael eu barn wedi’i hystyried a’i chymryd o ddifrif’.
Mae cynnwys pobl ifanc mewn gwneud penderfyniadau – boed hynny’n brosesau democrataidd lleol neu genedlaethol neu’n ddewis yr offer maen nhw am ei weld yn eu clwb ieuenctid lleol – yn helpu i feithrin ymdeimlad o berthyn.
Mae creu cyfleoedd arweinyddiaeth i bobl ifanc drwy waith ieuenctid yn rhoi hyder iddynt y byddant yn cael eu gwrando. Mae'n eu helpu i ddysgu deall y pŵer y gallant ei gael, sut i'w ddefnyddio a sut i eiriol drostynt eu hunain ac eraill. Mae hefyd yn dysgu sgiliau trosglwyddadwy ehangach fel arweinyddiaeth, siarad cyhoeddus ac ymgyrchu.
Gall y cyfleoedd hyn ddod mewn amrywiaeth o ffurfiau o ymgynghoriadau a gwirfoddoli i strwythurau mwy ffurfiol fel cynghorau ieuenctid.
Mae gwaith ieuenctid yn cefnogi arweinyddiaeth, ymgysylltiad dinesig a chyfranogiad drwy:
- Galluogi pobl ifanc i arwain trafodaethau, gweithgareddau a phrosiectau.
- Darparu cyfleoedd i gymryd rhan mewn gwneud penderfyniadau democrataidd o fewn prosiectau ieuenctid ac ymgysylltu â grwpiau ymgyrchu neu gynghorau ieuenctid.
- Helpu pobl ifanc i ddeall gwahanol fathau o ymgysylltu a'r pŵer priodol y mae hyn yn ei roi i unigolion.
- Eirioli dros bobl ifanc a'u hannog i herio a chwestiynu gwasanaethau a sefydliadau, i gael eu clywed a'u hymateb
- Rhoi’r offer iddyn nhw i lobïo llywodraeth leol a chenedlaethol ar faterion y maen nhw’n angerddol amdanyn nhw.
Llesiant economaidd ac ariannol
Gall helpu pobl ifanc i feithrin perthynas iach ag arian o oedran cynnar helpu gyda sawl agwedd ar eu bywydau.
Mae llythrennedd ariannol yn hanfodol i alluogi pobl ifanc i fyw'n annibynnol, talu biliau a rheoli dyledion. Mae dealltwriaeth o gyllidebu, cyfrifon banc, cardiau credyd, pensiynau a threthi yn grymuso pobl ifanc i wneud dewisiadau gwybodus ac yn sicrhau eu bod mewn llai o berygl o gael eu camfanteisio.
Gall y sgiliau trosglwyddadwy y mae pobl ifanc yn eu dysgu o ymgysylltu â gweithgareddau economaidd ac ariannol hefyd feithrin sgiliau fel gwneud penderfyniadau a meddwl yn feirniadol sy'n cael eu gwerthfawrogi gan gyflogwyr.
Mae gwaith ieuenctid yn rhoi mwy o reolaeth i bobl ifanc dros agweddau economaidd ac ariannol eu bywydau drwy ddarparu:
- Cyfleoedd i ddeall cyllidebu, naill ai’n bersonol neu drwy brosiectau sy’n cynnwys gwneud cais am gyllid neu grantiau.
- Addysg llythrennedd ariannol, er enghraifft mynediad at ddysgu am gredyd, cyfraddau llog a sut i weithio allan a yw bargen mor dda ag y mae'n edrych.
- Mynediad at gyfleoedd pellach ar gyfer astudio a chyflogaeth, yn ogystal ag eiriolaeth dros hawliau cyflogaeth a chyflog teg.
- Cyfleoedd i feithrin entrepreneuriaeth, drwy nodi sgiliau, diddordebau ac angerdd pobl ifanc.
Creadigrwydd a hwyl
Mae hwyl ac ymlacio yn magu creadigrwydd. Mae'n helpu pobl ifanc i archwilio pethau newydd, symud allan o'u parthau cysur a dod yn fwy agored i ddysgu.
Mae datblygu creadigrwydd a meddwl beirniadol yn helpu pobl ifanc i edrych ar bethau mewn gwahanol ffyrdd, meddwl am syniadau a dychmygu posibiliadau newydd ar gyfer eu dyfodol.
Mae ganddo hefyd fanteision enfawr i iechyd meddwl, gan ddangos i bobl ifanc y gallant symud i ffwrdd o ffyrdd presennol, sefydledig o wneud pethau, gan feithrin ymdeimlad o hyder ac agwedd gadarnhaol.
Gall y dysgu sy'n digwydd drwy'r gweithgareddau a hwylusir gan weithwyr ieuenctid fod yn atodol i'r gweithgaredd ei hun weithiau, ond gall gynnwys meddwl beirniadol, meddwl agored, gwaith tîm, gwneud penderfyniadau a sgiliau creadigol.
Mae gwaith ieuenctid yn rhoi cyfle i bobl ifanc gael hwyl, cael eu hysbrydoli a datblygu eu creadigrwydd drwy:
- Darparu mannau lle gall pobl ifanc gymdeithasu a chyfnewid syniadau.
- Cynnig gweithgareddau y mae pobl ifanc yn eu mwynhau ac eisiau cymryd rhan ynddynt.
- Helpu pobl ifanc i ddysgu o'r gweithgareddau hyn ac i gwestiynu ac edrych ar faterion o wahanol safbwyntiau.
- Cefnogi pobl ifanc i ddatblygu eu gweithgareddau a'u cyfleoedd hamdden a chreadigol eu hunain.
Dinasyddiaeth fyd-eang
Gall deall ein lle yn y byd, y tu hwnt i gyfyngiadau ein cymuned leol, fod yn hanfodol wrth ddatblygu ein synnwyr o hunan.
Gall gwaith ieuenctid helpu drwy annog pobl ifanc i archwilio gwahanol ddiwylliannau a normau cymdeithasol, gan ddarganfod y gwahaniaethau a'r amrywiaeth o fewn ein cymunedau, ond hefyd y cysylltiadau cyffredin sy'n ein huno.
Mae'n helpu pobl ifanc i archwilio eu rôl fel dinasyddion byd-eang, sut mae ein bywydau wedi'u cysylltu a'u heffeithio gan ddigwyddiadau ledled y byd a faint o'r penderfyniadau maen nhw'n eu gwneud all gael effeithiau byd-eang.
Mae datblygiadau mewn teithio a thechnoleg, yn enwedig twf gwaith ieuenctid digidol, yn gwneud y byd yn lle llai, gan ei gwneud hi'n haws rhyngweithio ag eraill ledled y byd.
Er bod hyn yn aml yn gadarnhaol iawn, gall hefyd sbarduno sgyrsiau anodd a diddorol. Mae grwpiau ieuenctid yn darparu lle diogel i drafod materion fel hawliau dynol, yr amgylchedd ac anghyfiawnder cymdeithasol.
Mae gwaith ieuenctid yn helpu pobl ifanc i ddatblygu dealltwriaeth o'u lle yn lleol ac yn fyd-eang drwy:
- Darparu cyfleoedd i archwilio sut mae gan gymuned leol a dewisiadau bob dydd gysylltiadau a dylanwadau byd-eang.
- Cynnig cyfleoedd i ddeall effaith globaleiddio ar ein bywydau.
- Archwilio hawliau dynol a chyfiawnder cymdeithasol a gwahanol bolisïau gwleidyddol, economaidd ac amgylcheddol ledled y byd.
- Cynnig cyfleoedd i ddatblygu cysylltiadau â phobl ifanc o wledydd eraill, yn rhithiol a thrwy brofiadau rhyngwladol.
- Helpu pobl ifanc i gael mynediad at gyfleoedd i wirfoddoli a gweithio dramor.
Datblygu sgiliau
Mae gwaith ieuenctid yn darparu amrywiaeth o gyfleoedd i bobl ifanc ddysgu sgiliau newydd.
Gallai hyn fod yn sgiliau maen nhw wedi dewis eu datblygu oherwydd bod ganddyn nhw ddiddordeb ynddyn nhw – fel coginio, cynhyrchu cerddoriaeth neu bêl-droed – neu’n syml sgiliau maen nhw’n eu codi wrth gymryd rhan mewn gweithgareddau heb hyd yn oed sylweddoli, fel datrys problemau, gwneud penderfyniadau, neu gyfathrebu.
Mae gwaith ieuenctid hefyd yn cefnogi pobl ifanc i ddatblygu eu sgiliau personol a chymdeithasol. Maent yn datblygu dealltwriaeth ohonynt eu hunain, eu cymunedau a chymdeithas, yn ogystal â'r hyn y maent am ei newid a sut i herio eu hunain a chymryd perchnogaeth. Mae'r sgiliau hyn i gyd yn drosglwyddadwy i'w bywydau ehangach.
Mae gweithwyr ieuenctid yn chwarae rhan hanfodol wrth roi sgiliau newydd i bobl ifanc a'u helpu i fyfyrio ar yr hyn maen nhw wedi'i ddysgu a pha mor bell maen nhw wedi dod.
Mae gwaith ieuenctid yn ymwneud â rhoi sgiliau i bobl ifanc drwy:
- Cynnig cyfleoedd i bobl ifanc ddysgu sgiliau penodol.
- Datblygu sgiliau bywyd fel sut i gymryd rhan mewn trafodaethau a gwydnwch.
- Darparu cyfleoedd i fyfyrio ar ddysgu a’i nodi.
- Darparu cyfleoedd pellach i gymhwyso a datblygu'r sgiliau hynny.
Yr amgylchedd a datblygu cynaliadwy
Bydd pobl ifanc heddiw yn cael eu heffeithio gan faterion amgylcheddol yn fwy nag unrhyw genhedlaeth arall o'u blaenau.
Gyda effeithiau newid hinsawdd eisoes yn cael eu teimlo mewn sawl rhan o'r byd ac ymwybyddiaeth gynyddol o'r ffordd y mae ein ffyrdd o fyw yn effeithio ar yr amgylchedd, mae'n fater o bryder difrifol i lawer o bobl ifanc.
Mae modelau rôl fel Greta Thunberg wedi profi'r effaith y gall pobl ifanc ei chael wrth greu newid, gan ysbrydoli llawer o rai eraill i weithredu.
Gall gwaith ieuenctid helpu i sianelu'r awydd hwn am newid yn weithredu cadarnhaol, gan helpu pobl ifanc i gysylltu ag ymgyrchoedd presennol, neu eu cefnogi gyda'r logisteg sy'n gysylltiedig â lobïo cynghorau lleol neu brotestio dros newidiadau mewn polisi cenedlaethol.
Gall hefyd roi cyfle i bobl ifanc ystyried a beirniadu Nodau Datblygu Cynaliadwy (SDGs) y Cenhedloedd Unedig a sut y gallent eu gweithredu a chyfrannu atynt.
Gall gwaith ieuenctid helpu pobl ifanc i ystyried yr amgylchedd a datblygu cynaliadwy drwy:
- Galluogi pobl ifanc i ystyried eu heffaith eu hunain ar eu hamgylchedd.
- Gweithredu'r Nodau Datblygu Cynaliadwy yn eu hymarfer eu hunain.
- Cynnig cyfleoedd i bobl ifanc ddatblygu ymatebion creadigol i'w meysydd diddordeb.
- Cefnogi pobl ifanc i gymryd camau gweithredu ar y cyd, gan gynnwys cysylltu â grwpiau a mentrau eraill a'u cyfeirio atynt.
Perthnasoedd iach a diogel
Wrth i bobl ifanc ddod yn fwy annibynnol, mae dysgu sut i ddatblygu perthnasoedd iach yn hanfodol – boed hynny’n gyfeillgarwch, perthnasoedd rhywiol neu’r rhai gyda chydweithwyr a phobl yn y gymuned.
Mae gwaith ieuenctid yn rhoi cyfle i bobl ifanc gwrdd â'u ffrindiau a phobl ifanc eraill y tu hwnt i'w teulu a'u cymunedau, ac i gymysgu â phobl o gefndiroedd gwahanol a chyda gwerthoedd, credoau a dyheadau gwahanol.
Gall addysg am berthnasoedd a rhyw, a ddarperir gan sefydliadau ieuenctid, helpu pobl ifanc i ddeall beth yw perthnasoedd rhywiol diogel ac iach, yn ogystal â hwyluso trafodaethau ynghylch hunan-barch, hunanwerth, rhywioldeb, rhywedd a hunaniaeth ehangach.
Gall hefyd ddarparu gwybodaeth hanfodol ar sut i lywio perthnasoedd yn y byd digidol.
Mae gwaith ieuenctid yn helpu pobl ifanc i ddeall eu hawl i gael perthnasoedd iach a diogel drwy:
- Cynnig cefnogaeth ac arweiniad ar berthnasoedd i bobl ifanc, gan gynnwys addysg rhyw a pherthnasoedd, mewn lleoliadau ac mewn ffordd a ddewisir gan y bobl ifanc.
- Modelu perthnasoedd cadarnhaol a pharchus ac archwilio'r gwahaniaethau rhwng perthnasoedd iach a rhai afiach.
- Helpu pobl ifanc i fwynhau'r cyfleoedd a ddarperir gan dechnoleg ddigidol, wrth aros yn ddiogel a gallu cysylltu yn y byd go iawn.
- Cynnig cyfleoedd i bobl ifanc gyfarfod â'u ffrindiau a chymysgu ag eraill y tu allan i'w grwpiau cyfoedion arferol.
Celfyddydau, diwylliant a threftadaeth
Mae celfyddydau, diwylliant a threftadaeth yn ffordd wych o ddysgu mwy am fywydau eraill, ond nid yw prosiectau bob amser mor hygyrch ag y gallent fod i bobl ifanc.
Nid yw llawer o bobl ifanc yn gweld eu hunain a'u bywydau'n cael eu cynrychioli mewn orielau, amgueddfeydd a theatrau ac efallai y byddant yn teimlo'n alltud o ganlyniad.
Gall gwaith ieuenctid helpu i ddarparu cyfleoedd i ymgysylltu â'r sector, gan roi llais i ystod amrywiol o bobl ifanc a sicrhau bod ganddyn nhw'r cyfle i ddylanwadu ar dirwedd y celfyddydau a'r diwylliant a'i llunio.
Mae gwaith ieuenctid yn helpu pobl ifanc i gymryd rhan mewn celfyddydau, diwylliant a threftadaeth a'u harchwilio drwy:
- Darparu cyfleoedd i bobl ifanc ddatblygu a chyflawni eu dyheadau artistig a chreadigol, fel ysgrifennu barddoniaeth neu eiriau, creu cerddoriaeth a chymryd rhan mewn dawns.
- Rhoi cyfle i bobl ifanc archwilio eu treftadaeth gymdeithasol, ddiwylliannol a chymunedol a dod ag artistiaid i leoliadau gwaith ieuenctid.
- Helpu pobl ifanc i ymgysylltu â'r sector celfyddydau, diwylliant a threftadaeth fel aelodau o'r gynulleidfa, ymwelwyr, curaduron a chrewyr.
- Deall y rhwystrau i gymryd rhan mewn celfyddydau, diwylliant a threftadaeth a gweithio gyda phobl ifanc i oresgyn y rhain.
- Archwilio amrywiaeth ddiwylliannol a nodweddion cyffredin drwy gelfyddydau a diwylliant.
- Beth yw'r Cwricwlwm Gwaith Ieuenctid Cenedlaethol?
- Sut i ddefnyddio'r Cwricwlwm Gwaith Ieuenctid Cenedlaethol
Mae gwaith ieuenctid yn rhan hanfodol bwysig o fywydau llawer o bobl ifanc, ond gall argaeledd a darpariaeth amrywio cymaint o un ardal ddaearyddol i'r llall.
Fe wnaethon ni greu’r Cwricwlwm Gwaith Ieuenctid Cenedlaethol i ddatblygu gwell dealltwriaeth o’r fframwaith addysgol y mae gwaith ieuenctid o ansawdd uchel yn seiliedig arno.
Mae Cwricwlwm gwaith ieuenctid yn offeryn cyfeirio pwysig i weithwyr ieuenctid, gwneuthurwyr penderfyniadau, llunwyr polisi, comisiynwyr, ac yn olaf ond nid lleiaf, pobl ifanc. Ei nod yw arwain teithiau unigol a chyfunol a disgrifio sut mae perthnasoedd rhwng gweithwyr ieuenctid a phobl ifanc yn darparu cyfleoedd ar gyfer dysgu.
Yn anad dim, mae'r Cwricwlwm yn ymateb i amrywiaeth anghenion, diddordebau a phryderon pobl ifanc.
Nid ar gyfer gweithwyr ieuenctid yn unig y mae'r Cwricwlwm, gellir ei ddefnyddio gan ystod eang o randdeiliaid o bobl ifanc eu hunain i lunwyr polisi, awdurdodau lleol, comisiynwyr a gwneuthurwyr penderfyniadau eraill.
Mae'n tynnu sylw at arfer da mewn gwaith ieuenctid ac yn disgrifio'r fframweithiau llywodraethu allweddol sy'n ei sail.
Gellir ei ddefnyddio i gefnogi dyluniad cynnig gwaith ieuenctid er mwyn sicrhau ei fod yn cael ei arwain gan anghenion pobl ifanc ac yn ymatebol iddynt. Mae pobl ifanc yn arbenigwyr yn eu bywydau eu hunain ac mae'r gweithwyr ieuenctid yno i gefnogi a hwyluso dysgu a datblygiad wedi'i lywio gan ddiddordebau, profiadau a phryderon y bobl ifanc.
Nid yw wedi'i gynllunio i'w ddilyn yn yr un modd â chwricwlwm ysgol, yn hytrach fel ffordd o archwilio'r gwahanol themâu a allai fod o ddiddordeb ac o fudd i bobl ifanc, ac sy'n ymateb i'w hanghenion, eu pryderon a'u dyheadau penodol.
Rydym wedi creu nifer o ganllawiau manwl ar sut i gymhwyso'r Cwricwlwm ym mhob un o'r sectorau a'r lleoliadau cysylltiedig allweddol lle mae gwaith ieuenctid yn digwydd. Gallwch weld y rhain yma. [dolen i lawr Canllawiau'r Cwricwlwm].
Teitl yr Adran
Rwy'n bloc testun. Cliciwch y botwm golygu i newid y testun hwn. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper matis, pulvinar dapibus leo.
Fframwaith canlyniadau
Datblygwyd Fframwaith Canlyniadau i Bobl Ifanc 2.0 gan y Ganolfan Effaith Ieuenctid gyda'r sector ar ran Cymdeithas Llywodraeth Leol.
Ei nod yw helpu sefydliadau ac asiantaethau ar draws y sector ieuenctid i ddatblygu a chytuno ar nodau cydfuddiannol i gefnogi pobl ifanc yn eu hardaloedd lleol.
Drwy ganolbwyntio ar ganlyniadau cyffredin, ei nod yw helpu darparwyr a chomisiynwyr i sicrhau bod eu gwaith gyda phobl ifanc yn canolbwyntio ar greu newid cadarnhaol hirdymor yn eu bywydau.
Roedd yn seiliedig ar adolygiad helaeth o ymchwil ac mae ar gyfer pawb sy'n gweithio gyda phobl ifanc ac ar eu rhan, waeth beth fo'u lleoliad. Y prif nod yw cysylltu a chryfhau'r ddarpariaeth ar gyfer pobl ifanc ar lefel leol, yn hytrach na gyrru agenda unrhyw sefydliad sengl sy'n gweithredu ar ei ben ei hun.
Mae'n cael ei lywio gan egwyddorion allweddol sy'n gyffredin i waith ieuenctid ac addysg anffurfiol, gan gynnwys:
- Cymryd dull cyfannol, sy'n canolbwyntio ar y person ifanc: 'cwrdd â phobl ifanc lle maen nhw'
- Adeiladu ar asedau cadarnhaol pobl ifanc yn hytrach na 'datrys problemau'
- Ymgysylltu pobl ifanc fel partneriaid gweithredol yn eu dysgu a'u datblygiad
Safonau galwedigaethol cenedlaethol
Fel y Corff Rheoleiddio Statudol Proffesiynol (PSRB) ar gyfer gwaith ieuenctid yn Lloegr, mae'r NYA yn gosod y safonau galwedigaethol ar gyfer gwaith ieuenctid.
Y Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol (SGC) yw'r safonau cytunedig o ran perfformiad a gwybodaeth sy'n ofynnol mewn ymarfer gwaith ieuenctid. Gall cyflogwyr eu defnyddio i lywio disgrifiadau swyddi, ystyried anghenion sgiliau a nodi meysydd i'w gwella, a gallant hefyd gefnogi datblygiad proffesiynol a pharhaus unigolyn.
Mae pob Safon Galwedigaethol Genedlaethol yn cynnwys nifer o feini prawf perfformiad y dylai unigolyn eu dangos er mwyn bod yn gymwys yn y sector.
Safonau ansawdd
Mae nifer o ddogfennau a fframweithiau a ddefnyddir i lywio arfer gorau mewn gwaith ieuenctid.
Dyma nhw:
- Marc Ansawdd NYA – offeryn myfyriol sy’n bwriadu cefnogi awdurdodau lleol a darparwyr gwasanaethau gwaith ieuenctid i ddatblygu diwylliant o ddysgu a thwf.
- Fframwaith Hear by Right NYA – offeryn datblygu sefydliadol a gynlluniwyd i sicrhau bod lleisiau ieuenctid a chyfranogiad gweithredol wrth wraidd datblygiad sefydliadol a gwneud penderfyniadau.
- Fframwaith Canlyniadau i Bobl Ifanc 2.0 – wedi’i gynllunio i sicrhau bod sefydliadau ieuenctid yn gweithio tuag at ganlyniadau cadarnhaol cyffredin i’r bobl ifanc maen nhw’n eu helpu.
- Canllaw i Ganlyniadau Comisiynu ar gyfer Pobl Ifanc gan yr Asiantaeth Ieuenctid Genedlaethol – yn cefnogi comisiynwyr awdurdodau lleol i ddeall yr heriau sy’n gysylltiedig â chomisiynu gwaith ieuenctid a chynnwys pobl ifanc yn y broses mewn ffordd ystyrlon.
- Camau Cyntaf a Mannau Diogel gan Ieuenctid y DU – fframwaith sicrhau ansawdd gyda ffocws cyffredinol ar ddiogelu a sicrhau bod polisïau a gweithdrefnau priodol ar waith ar draws meysydd swyddogaethol allweddol fel iechyd a diogelwch, Adnoddau Dynol, llywodraethu ac amrywiaeth/cydraddoldeb a chynhwysiant.
- Marc Ansawdd Ieuenctid Llundain, sy'n cefnogi sefydliadau aelod tuag at arfer gwell mewn: g. Cynnwys Pobl Ifanc; Iechyd a Diogelwch; Canlyniadau i Bobl Ifanc; h. Partneriaethau; Diogelu; Arweinyddiaeth a Rheolaeth; i. Amrywiaeth, Cydraddoldeb a Chynhwysiant; Gwelliannau Newydd; Staff a Gwirfoddolwyr
CCUHP (Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn)
Mae CCUHP yn gytundeb rhyngwladol sy'n rhwymo'n gyfreithiol sy'n nodi hawliau sifil, gwleidyddol, economaidd, cymdeithasol a diwylliannol pob plentyn.
Mae'n cynnwys 54 o erthyglau sy'n amlinellu hawliau plant a sut y dylai llywodraethau gydweithio i sicrhau eu bod ar gael i bob plentyn.
Mae'r rhain yn cynnwys yr hawliau i fynegi eu barn a chael gwrandawiad, a'r hawl i addysg sy'n galluogi plant i gyflawni eu potensial.
Mae gwaith ieuenctid yn chwarae rhan allweddol yn y rhain ac mae NYA yn ymdrechu i sicrhau bod ei waith, a gwaith y sefydliadau y mae'n eu cefnogi, yn cyd-fynd yn llawn â'r CCUHP.
Mae ein hofferyn datblygu sefydliadol Hear by Right, er enghraifft, yn tynnu sylw at bwysigrwydd annog sefydliadau, llunwyr polisi a llunwyr penderfyniadau i gynnwys plant a phobl ifanc mewn prosesau gwneud penderfyniadau, polisïau, rhaglenni a mwy sy'n effeithio ar eu bywydau.
