Mae ugain o sefydliadau blaenllaw yn y sector ieuenctid, gan gynnwys yr Asiantaeth Ieuenctid Genedlaethol, OnSide, Groundwork, UK Youth, Sgowtiaid, Gwobr Dug Caeredin a Rhwydwaith yr Unedau Gwaith Ieuenctid Rhanbarthol, yn galw ar y llywodraeth i gydnabod gwerth proffesiynol gwaith ieuenctid a'r effaith gadarnhaol sydd ganddo ar ganlyniadau pobl ifanc drwy gyhoeddi Map Ffordd i Strategaeth Ieuenctid Genedlaethol . Nod y Map Ffordd, a ddatblygwyd gan arbenigwyr yn y sector ieuenctid o fewn y Bwrdd Ymgynghorol Cenedlaethol ar y Sector Ieuenctid (NYSAB) , yw sicrhau y gall pob person ifanc gael mynediad at waith ieuenctid o safon i hyrwyddo eu hiechyd meddwl a'u lles, datblygu eu sgiliau bywyd, eu helpu i gael llais ar benderfyniadau sy'n effeithio arnynt a gwireddu eu potensial llawn.
Mae'r Map Ffordd i Strategaeth Ieuenctid Genedlaethol yn galw am gamau gweithredu ar unwaith i ailadeiladu'r sector ieuenctid er mwyn sicrhau'r cae chwarae teg a helpu i atal argyfwng iechyd meddwl cynyddol y wlad – gyda 18% o blant rhwng saith a 16 oed a 22% o bobl ifanc rhwng 17 a 24 oed yn dioddef o anhwylder iechyd meddwl tebygol yn 2022.1
Mae'n ymateb i'r ffaith bod toriad o £1 biliwn mewn termau real wedi bod mewn gwariant gan awdurdodau lleol ar wasanaethau ieuenctid ers 2010, sydd wedi arwain at ddarpariaeth dameidiog, argyfwng recriwtio a chadw staff, a gwaith ieuenctid fel proffesiwn yn cael ei anwybyddu a'i gamddeall.
Mae'r Map Ffordd yn nodi argymhellion i lywodraeth genedlaethol i sicrhau newid sylweddol yn y ffordd y mae gwaith ieuenctid yn cael ei gydnabod ac i integreiddio gwaith ieuenctid yn well i strategaethau lleol a llwybrau amlasiantaeth i gefnogi pobl ifanc.
Mae cyhoeddi Map Ffordd NYSAB yn ystyried y canllawiau statudol cryfach ar gyfer awdurdodau lleol (mewn perthynas â gwaith ieuenctid) y disgwylir iddynt gael eu cyhoeddi gan y llywodraeth yn fuan. Mae'r Map Ffordd yn pwysleisio bod yn rhaid rhoi'r modd a'r adnoddau ariannol i awdurdodau lleol i gyflawni eu dyletswydd a bod fframwaith atebolrwydd clir ar gyfer y Warant Ieuenctid Genedlaethol ac ar gyfer adolygu ansawdd cynigion ieuenctid lleol.
Mae cyllid hirdymor ac ymrwymiad cliriach i'r sector ieuenctid a gwaith ieuenctid yn elfennau sylfaenol o'r Map Ffordd i Strategaeth Ieuenctid Genedlaethol . Mae rhyddhau cyllid o botiau cyllid hirdymor fel Asedau Segur yn un ateb, fel y mae'r syniad o ddull trawsadrannol o gyllido, a fyddai'n cynnwys yr Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon, yr Adran Addysg, yr Adran Lefelu i Fyny, Tai a Chymunedau, yr Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol a Swyddfa'r Cabinet ac adrannau llywodraeth eraill. Mae'r Bwrdd hefyd yn argymell bod cyllid yn cael ei glustnodi ar gyfer ymchwil i adeiladu'r sylfaen dystiolaeth o effaith gwaith ieuenctid, er mwyn llywio unrhyw newid mewn polisi neu gomisiynu lleol.
Mae uwchsgilio'r gweithlu presennol, hyfforddi gwirfoddolwyr a denu newydd-ddyfodiaid i'r sector ieuenctid yn hanfodol i weledigaeth NYSAB. Argymhellir cyflwyno rhaglen hyfforddi arddull Teach First , yn ogystal ag ymgyrch recriwtio genedlaethol ar gyfer gwaith ieuenctid.
Mae sicrhau bod croestoriad eang o bobl ifanc yn cymryd rhan ystyrlon wrth lunio polisïau a chyd-ddylunio mentrau, rhaglenni a gwasanaethau sy'n effeithio arnynt (a elwir yn 'gyfranogiad ieuenctid') yn egwyddor allweddol o waith ieuenctid. I'r perwyl hwn, ymgynghorwyd â phobl ifanc ynghylch eu hanghenion a'u dyheadau ar gyfer gwaith ieuenctid i lywio'r Map Ffordd . Nodwyd bod mynd i'r afael â rhwystrau i fynediad - boed hynny trwy wella trafnidiaeth i'w darpariaeth ieuenctid agosaf, neu drwy sicrhau bod yr holl waith ieuenctid yn groesawgar i bobl ifanc â nodweddion gwarchodedig, o gymunedau ymylol neu i'r rhai ag anableddau - yn flaenoriaeth. Mae NYSAB yn argymell ehangu'r Warant Ieuenctid Genedlaethol y tu hwnt i weithgareddau y tu allan i'r ysgol i gynnwys gwaith ieuenctid a darpariaeth ieuenctid er mwyn sicrhau bod darpariaeth deg a thargedig i ddiwallu anghenion pobl ifanc ym mhob ardal.
Dywedodd Tony Gallagher, cadeirydd NYSAB, cyn Arolygydd Ei Mawrhydi : “Mae gweithwyr ieuenctid ledled y wlad yn trawsnewid bywydau pobl ifanc trwy fframwaith addysgol sy’n cefnogi lles, yn meithrin gwydnwch ac yn datblygu sgiliau bywyd hanfodol. Er bod cyllidebau wedi’u torri dros y degawd diwethaf, mae awdurdodau lleol a’r sector gwirfoddol wedi parhau i ymateb i angen gyda chronfeydd sy’n lleihau. Gwyddom fod gwaith ieuenctid rhagorol yn digwydd ledled y wlad, ond nid yw gwerth gwaith ieuenctid i ganlyniadau pobl ifanc yn cael ei gydnabod yn ddigonol gan lunwyr polisi a gweithwyr proffesiynol cysylltiedig.
“Mae Map Ffordd NYSAB ar gyfer Strategaeth Ieuenctid Genedlaethol yn nodi uchelgais feiddgar i waith ieuenctid gael ei le cyfiawn wrth y bwrdd, ynghyd â’r buddsoddiad sydd ei angen i feithrin gallu’r gweithlu, cryfhau’r sail dystiolaeth a chreu’r polisïau sydd eu hangen i integreiddio arfer gwaith ieuenctid yn ffurfiol i strategaethau ieuenctid ehangach.”
