Mae Rob Oulton, 24 , yn Ymarferydd Pobl Ifanc yng Nghyngor Sir Surrey . Mae ei brofiad o hyrwyddo anghenion pobl ifanc o fewn ardal ei awdurdod lleol yn ymestyn dros bron i ddegawd , gan ddechrau fel gwirfoddolwr gyda'i glwb ieuenctid lleol yn Guildford , cyn ennill cymhwyster Lefel 2 mewn gwaith ieuenctid a symud ymlaen i fod yn weithiwr cymorth ieuenctid .
Taith o gefnogaeth ac adferiad
Yn 15 oed, dechreuodd Rob fynychu grŵp ieuenctid Park Barn mewn canolfan gymunedol ar ei ystâd. Roedd Rob a'i frawd gefell wedi dioddef trawma a arweiniodd at ei frawd yn ceisio lladd ei hun.
Dywedodd Rob “Roedd mynd i’r clwb ieuenctid, cael hwyl a threulio amser i ffwrdd mor ddefnyddiol. Pan ofynnodd y gweithiwr ieuenctid i mi sut roeddwn i, dyna’r tro cyntaf i rywun wrando’n wirioneddol. Ni ofynnodd yr ysgol amdano erioed. Ni ofynnodd neb amdano. Y person cyntaf i ofyn oedd gweithiwr ieuenctid.”
Rob, 24
Graddiodd BA (Anrh) Gwyddor Gymdeithasol, Datblygu Cymunedol a Gwaith Ieuenctid o Goldsmiths, Prifysgol Llundain
Cyflwynodd gweithiwr ieuenctid Rob fentora un i un a gwaith iechyd meddwl, fel edrych ar hunan-barch a hunan- ddelwedd.
Esboniodd “ Roeddwn i’n gwerthfawrogi’r gefnogaeth ac roeddwn i eisiau rhoi rhywbeth yn ôl. Pan oeddwn i’n 16 oed, dechreuais wirfoddoli gyda’r grŵp iau ac fe wnaeth y tîm fy ngweld fel un o’u rhai eu hunain, a’m derbyn.”
Ariannu dyfodol
Drwy rwydwaith gwirfoddoli lleol, sicrhaodd Rob gyllid a ganiataodd iddo ennill cymhwyster Lefel 2 mewn gwaith ieuenctid.
Gan weld potensial Rob, cynigiodd gwasanaeth ieuenctid Cyngor Sir Surrey rôl ran-amser iddo, a gadarnhaodd ei awydd i ddilyn gyrfa mewn gwaith ieuenctid. Esboniodd:
“Roedd hyn yn golygu y gallwn i ddechrau rhoi’r hyn roeddwn i wedi’i ddysgu ar waith. Agorodd ddrysau i mi.”
Pan darodd y pandemig caeodd y grŵp ieuenctid, a dechreuodd Rob weithio yn Henley Fort yn Guildford, sy'n darparu gweithgareddau dysgu awyr agored, fel garddwriaeth a gwaith coed i bobl ifanc ag anghenion dysgu penodol a'r rhai yn y system cyfiawnder ieuenctid.
Yn ystod y cyfnod hwn roedd Rob hefyd yn fyfyriwr ar y cwrs BA Anrh Gwyddor Gymdeithasol, Datblygu Cymunedol a Gwaith Ieuenctid yn Goldsmiths, Prifysgol Llundain. Ar ôl y cwrs, cafodd swydd fel gweithiwr ieuenctid cymwys yn cyflwyno darpariaeth dargedig yn Ne-orllewin Surrey ar gyfer y Cyngor.
Ar ôl dwy flynedd, cynigiwyd newid gyrfa i Rob, ac yn awr fel Ymarferydd Pobl Ifanc mae'n cefnogi pobl ifanc a'u teuluoedd a gyfeirir atynt gan wasanaethau'r ysgol neu'r cyngor, gan weithio'n agos gyda gweithwyr cymdeithasol.
Dysgu trwy safbwyntiau amrywiol
Drwy astudio ym Mhrifysgol Llundain, cafodd Rob gyfle i gwrdd â phobl o bob cefndir, gan helpu i gyfoethogi ei brofiad dysgu. Esboniodd Rob:
“Roedd gan bawb brofiadau bywyd gwahanol i’w cynnig. Dysgais gymaint mwy am fy nghefndir fel ymarferydd gwyn a sut i symud i ymarfer mwy gwrth-ormesol. Roedd yn brofiad gostyngedig oherwydd rhoddodd y Brifysgol addysg ddiwylliannol i mi hefyd.”
Mae Rob yn teimlo mai un o brif fanteision y cwrs oedd faint y gwnaeth feithrin ei hyder mewn gwaith grŵp:
“Roedd y newidiadau a es i drwyddynt yn amlwg oherwydd fy mod i’n casáu gwrthdaro. Drwy wneud y dysgu damcaniaethol, llwyddais i gymhwyso meddylfryd beirniadol mewn sefyllfaoedd lle’r oedd llawer o angerdd emosiynol, a chwalu’r rhwystrau i wrando, cyfathrebu a darllen yr is-destun y tu ôl i’r sgyrsiau.”
“Roedd hyn yn golygu fy mod i wedi deall sut i gefnogi pobl ifanc i gael llais a pha mor bwysig yw bod yn eiriolwr, er mwyn sicrhau bod ganddyn nhw le i rannu.”
Arwain newid
Fel rhan o'r cwrs, ymgymerodd Rob â thri lleoliad gwaith a helpodd i amrywio ei brofiad.
Esboniodd “Hyd at hynny roedd fy mhrofiad i gyd yn seiliedig ar wybodaeth gan yr awdurdod lleol. Llwyddais i gael lleoliad gydag uned lleihau trais ranbarthol yn Lewisham, lle roeddwn i'n gweithio gyda gangiau. Roedd yn drobwynt mawr, ac roeddwn i'n gwybod fy mod i wedi dod o hyd i fy niche.”
Mae Rob yn teimlo bod ei wydnwch i arwain achosion lle mae pobl ifanc wedi cael eu gorfodi i droseddu wedi'i ddatblygu trwy ddarparu cefnogaeth un-i-un i bobl ifanc agored i niwed yn ystod ei leoliad, ochr yn ochr â goruchwyliaeth ac arweiniad arweinydd ei gwrs prifysgol ar y radd.
Esboniodd Rob “Mae gan weithwyr cymdeithasol un o’r swyddi anoddaf. Mae llawer o’u gwaith yn waith gweinyddol, ac nid ydyn nhw’n cael meithrin perthnasoedd. Nid yw athrawon yn cael cyfle i feithrin perthnasoedd oherwydd bod ganddyn nhw ddosbarth o 30 o blant. Ond gall gweithwyr ieuenctid feithrin perthnasoedd trwy wrando ac yna gweithio gyda phobl ifanc fel y gallant dyfu wedyn. Mae’n ymwneud â bod yn gefnogwr personol iddyn nhw.”
“Nid swydd yn unig yw hi, ond pwy ydych chi. Mae’n rhaid i chi fod yn weithiwr ieuenctid yn eich calon, dw i’n meddwl.”
Ennill gydol oes
Yn y dyfodol, mae Rob yn gobeithio arwain gwasanaeth sy'n darparu cefnogaeth gyfannol, amgáu i bobl ifanc a'u teuluoedd yr effeithir arnynt gan gamfanteisio ac ymddygiad gwrthgymdeithasol – gan eu helpu i deimlo'n ddiogel, wedi'u cefnogi a'u grymuso i gyflawni newid parhaol.
Crynhodd: “Fel gweithiwr ieuenctid, rydych chi bob amser yn datblygu – nid yw dysgu byth yn cael ei wneud.”
