Mae adroddiad newydd gan yr Asiantaeth Ieuenctid Genedlaethol (NYA) yn tynnu sylw at brinder difrifol o weithwyr ieuenctid hyfforddedig, gan arwain at golli cyfleoedd ar gyfer ymyrraeth gynnar ac atal. Heb ddigon o gefnogaeth gwaith ieuenctid, mae problemau fel trais difrifol, iechyd meddwl gwael, ac ecsbloetio yn cynyddu, gan olygu bod angen ymyriadau mwy costus yn ddiweddarach.
Mae Adroddiad Arolwg y Gweithlu 2025 , ac adolygiad o swyddi gwag, yn tanlinellu'r angen brys i fuddsoddi mewn rolau cynaliadwy â chyflog da i ddenu a chadw gweithwyr proffesiynol cymwys yn y sector.
Canfyddiadau Allweddol:
- Swyddi Cyflog Isel ac Ansefydlog: Mae chwarter (25%) o swyddi gwaith ieuenctid yn talu llai na'r cyflog byw cenedlaethol, gyda bron i draean (29%) yn gontractau dros dro neu dim oriau. Mae'r cyflog cyfartalog o £21,084 yn llawer is na chyfartaledd cenedlaethol y DU o £36,920 .
- Dirywiad mewn Ymarferwyr Cymwys: Ers 2021, mae 4,500 o ymarferwyr wedi gadael y sector yn gysylltiedig â thoriadau cyllid o £1.2bn . Mae hyn wedi arwain at heriau i gyflogwyr sy'n ceisio recriwtio i rolau swyddi newydd gyda hanner (49%) o restrau swyddi gwaith ieuenctid heb fod angen cymhwyster ffurfiol.
- Galw Cynyddol am Gymorth: Mae gweithwyr ieuenctid yn delio fwyfwy â materion fel trais difrifol gan bobl ifanc, trais yn erbyn menywod a merched, diogelu, ac argyfyngau iechyd meddwl .
Gweithlu mewn Argyfwng
Mae ymchwil NYA yn dangos bod gwaith ieuenctid bellach yn cael ei ddarparu'n bennaf drwy'r sector gwirfoddol (69%) , ond mae prinder sylweddol o ymarferwyr sydd wedi'u hyfforddi'n broffesiynol. Mae diffyg llwybrau gyrfa sefydlog yn atal newydd-ddyfodiaid, gan waethygu argyfwng y gweithlu ymhellach.
" Heb weithlu cryf a chymwys o weithwyr ieuenctid, rydym yn methu'r genhedlaeth nesaf. Mae diffyg gweithwyr proffesiynol hyfforddedig yn fom amser tician i'n pobl ifanc a'n cymunedau. Mae'n eu rhoi mewn mwy o berygl o syrthio i gylchoedd o drais, trafferthion iechyd meddwl, a heb y gefnogaeth y maent yn ei haeddu. Mae'r canlyniadau'n glir—nid problem yn unig yw hon, mae'n argyfwng na allwn fforddio ei hanwybyddu."
Abbee McLatchie Cyfarwyddwr Gwaith Ieuenctid a Dirprwy Brif Swyddog Gweithredol, NYA
“ Mae Strategaeth Ieuenctid Genedlaethol y llywodraeth yn gyfle hollbwysig i gydnabod effaith gweithwyr ieuenctid cymwys ar ganlyniadau pobl ifanc, gan sicrhau eu bod wedi’u hymgorffori mewn rhaglenni ac ymyriadau allweddol y Llywodraeth, a bod digon o gyllid yn cael ei sicrhau i fynd i’r afael â’r argyfwng gweithlu presennol.”
Harriet McCann Cyfarwyddwr Polisi, Mewnwelediadau a Materion Allanol, NYA
Mae'r adnodd yn adeiladu ar adolygiad annibynnol NYA o effaith gwaith ieuenctid a ddarperir gydag ysgolion a arweiniodd at eu hadroddiad Gwell gyda'n gilydd: Gwaith ieuenctid gydag ysgolion a gyhoeddwyd ym mis Mehefin 2023, a oedd yn tystio i effaith gadarnhaol gwaith ieuenctid mewn ac gydag ysgolion ar lesiant pobl ifanc, yn ogystal â hyrwyddo eu diogelwch a chefnogi cydlyniant cymunedol.
Mae NYA yn galw am:
- Mwy o fuddsoddiad gan y llywodraeth a'r sector i greu rolau gwaith ieuenctid sefydlog â chyflog da.
- Cydnabod gweithwyr ieuenctid fel gweithwyr proffesiynol hanfodol o fewn strategaethau addysg, iechyd ac atal trais.
- Ehangu hyfforddiant a phrentisiaethau i adeiladu piblinell o weithwyr ieuenctid cymwys.
Lansiwyd canfyddiadau'r adroddiad yng Nghynhadledd Gwaith Ieuenctid Flynyddol a gyd-gyflwynwyd gan NYA gyda Chronfa Gwaddol Ieuenctid, i gynulleidfa o wneuthurwyr penderfyniadau – gan gynnwys y siaradwr gwadd, Stephanie Peacock, Gweinidog dros Chwaraeon, y Cyfryngau, Cymdeithas Sifil – sy'n pryderu am y galw cynyddol am ac ymwybyddiaeth o ddulliau seiliedig ar dystiolaeth ar waith ieuenctid wedi'u hintegreiddio o fewn strategaethau lleihau trais.
Arolwg Gweithlu 2025
Lawrlwythwch yr adroddiad llawn.
